به گزارش پایگاه خبری «عصر ساختمان» به نقل از بورس 24، گزارشی از شاخص های اجتماعی و اقتصادی خانواده ها برای زمستان 1404 منتشر شده که در آن سهم دهک های هزینه ای خانوارهای کل کشور مشخص شده است.

این گزارش می گوید، سهم دهک دهم از نزدیک 32 درصد کل خانوارها در سال 1402 به کمتر از 31 درصد در سال 1403 کاهش پیدا کرده است. دهک دهم ثروتمندترین دهک جامعه محسوب می شود که سهم هزینه ای آن از بین کل خانوارها در سال 1380 نزدیک به 34 درصد بود و در سال 1385 هم در همین میزان قرار داشت.

در سال های اخیر نه تنها سهم این دهک در دهک بندی هزینه ای خانواده ها کاهش قابل توجهی داشته که سهم دهک نهم نیز یک درصد کم شده و از بالای 16 درصد به 15.45 درصد کاهش یافته است.

اما سهم دهک های اول و دوم در این سال ها برخلاف ثروتمندترین ها افزایش یافته است.

کارشناسان اقتصادی این کوچک شدن سهم دهک های بالای جامعه و بزرگ شدن سهم دهک های فقیر در هزینه کرد را نشانه ای از افت قدرت خرید مسکن در کشور می دانند و معتقدند عرضه کنندگان مسکن و ساختمان باید نسبت به این تغییر رفتار هزینه ای خانواده ها هوشیار و آگاه باشند و جنس عرضه ها را بر این اساس تغییر و اصلاح کنند.

این در حالی است که در طول 20 سال گذشته مساحت زیربنای واحدهای مسکونی و ساختمان های احداث شده در کشور نه تنها کاهش پیدا نکرده که افزایشی بوده است.
متوسط مساحت زیربنای واحد مسکونی در ساختمان های احداثی در شهرهای کشور بیش از 130 مترمربع است.

با فقیر شدن متقاضیان مسکن در سال های اخیر به گفته کارشناسان این بازار بیش از 60 درصد معاملات خرید آپارتمان در شهرهای کشور به واحدهای مسکونی با مساحت کمتر از 85 مترمربع اختصاص دارد.

در نتیجه بزرگی مساحت واحدهای مسکونی و کوچکی قدرت خرید مسکن در این سال ها است که رکود تاریخی و ریشه دار طی سال های اخیر در این بازار شکل گرفت.
کارشناسان معتقدند با کاهش حدود 3 درصدی سهم هزینه ای دو دهک آخر جامعه و به همین نسبت افزایش سهم دهک های فقیر لازم است بازار ساختمان سازی مسکونی نیز از منظر مساحت زبربنای واحدهای مسکونی متناسب سازی شود و کاهش یابد. 

در صورتی که حداقل 20 تا 30 مترمربع از متوسط سطح زیربنای واحدمسکونی در ساختمان های جدید کاهش یابد این امکان برای خریداران مسکن فراهم می شود تا بتوانند با قدرت مالی و اعتباری محدودشان اقدام به خرید کنند و در نتیجه از شدت رکود معاملات نیز کاسته می شود.

در سال های اخیر میزان معاملات در بازار مسکن تا 70 درصد سال های ابتدایی دهه 1390 کاهش پیدا کرد.

کارشناسان معتقدند سازندگان مسکن نیز همچون خریداران نیازمند کوچک سازی مساحت ساختمان هستند چرا که تامین اعتبار مالی برای ساخت و ساز در سال های اخیر با توجه به تورم تولید فزاینده سخت شده است.

در سال‌1402 هزینه ساخت هر متر‌مربع بنای مسکونی در شهرهای کشور رقمی بین 11 تا 14‌میلیون ‌تومان بوده‌است. این در حالی است که دو سوم پروژه های ساختمانی در کشور (با کاربری مسکونی) بدون استفاده از تسهیلات بانکی احداث می شود.

بنابراین هر اندازه مساحت ساخت و ساز کم شود به صرف سازندگان خواهد بود.