مدیران خودروعصر اعتبار

پشت بام‌هایی که اجاره داده می‌شوند

عصر ساختمان- بام‎خوابی، یکی از بهترین خاطرات آن‌هایی است که پیش از دهه شصت جوانی، نوجوانی و حتی کودکی کرده‌اند. زمانی‌که شب‌های گرم تابستان، خانواده به پشت بام یا بهارخواب کوچ می‌کرد و حتی بساط شام نیز روی همین پشت بام‌ها پهن می‌شد؛ مهمانی‌ها همان ‌جا برگزار می‌شد.

پشت بام‌هایی که اجاره داده می‌شوند
نسخه قابل چاپ
سه شنبه ۲۷ فروردين ۱۳۹۸ - ۱۲:۵۳:۰۰

    به گزارش پایگاه خبری«عصر ساختمان» به نقل از ایرنا، برای آن‌ هایی که تجربه خواب در خنکای شب‌های تابستانی پشت بام را تجربه کرده‌اند؛ مواجه شدن با پدیده بام‌خوابی، به گره‌ای روانی تبدیل شده است. بسیاری از مردم با شنیدن رواج چنین پدیده‌ای ناگهان احساس غم و اندوهی شدید می‌کنند؛ این‌که وضعیت اقتصادی و معیشتی ما مردم به‌جایی رسیده است که هم اجاره دهنده پشت‌بام و هم اجاره‌ کننده آن، از سر استیصال ناچار به چنین کاری شده‌اند؛ هر چند همیشه هستند افرادی که از هر آب گل‌آلودی ماهی می‌گیرند و از هر تخم‌مرغی تا می‌توانند پشم می‌تراشند.

    بام‌خوابی، در کنار همه دردهای جامعه، خبر از یک فاجعه می‌دهد؛ در جایی‌که خانه‌های بسیاری خالی هستند، هنوز هستند عده‌ای که حاضر نیستند کمی کوتاه بیایند و این خانه‌های خالی را به قیمت مناسب اجاره بدهند. هنوز هستند کسانی که سرمایه ‌شان را فقط بر خرید ملک و افزودن تعداد املاک ‌شان، گذاشته‌اند و این چنین پشت ‌بام‌های شهر تهران، تبدیل شده است به مکان ‌هایی برای فقط خواب بی‌خانمان ‌هایی که با زدن سپیده باید جای خواب خود را ترک کنند.

    این پدیده البته مختص بیکاران یا کارگران ساختمانی و طیف کم درآمد جامعه نیست؛ در میان این افراد، دانشجویانی هم دیده می‌شوند که ناتوان از یافتن جایی برای گذران شب، بخشی از یک پشت بام را اجاره کرده و چادر خود را بر آن گسترده‌اند. برخی صاحب‌خانه‌ها هم با گذاشتن یک کانکس بر پشت بام خانه خود و اجاره دادن آن کسب ‌وکار نان و آب داری برای خود تدارک دیده‌اند!

    در برخی مناطق ضعیف و کم برخوردار شهر تهران مالکین قسمت پشت بام خود را به ‌صورت یک اتاق به افرادی که معمولاً جزو دهک‌های پایین جامعه محسوب می‌شوند، اجاره می‌دهند. این ساختمان‌ها سبک، موقت و ناایمن هستند. اجاره‌های‌شان هم بسته به نوع سازه و محدوده مسکونی متفاوت است

    ** بیکاری، مهاجرت، بی‌سرپناهی
    شهرهای بزرگ همواره با معضل مهاجرت مواجه بوده‌اند و هستند. این مسئله در سال‌های اخیر، شدت بیشتری پیدا کرده است، از بین رفتن محیط زیست و تغییرات اقلیمی که موجب معطل ماندن کشاورزی و حتی از بین رفتن آن شده، تعطیلی و ورشکستگی کارگاه‌ ها و کارخانه‌ های تولیدی و لاجرم افزایش بیکاران، ساکنان شهرستان ‌ها و روستاها را وامی‌دارد هر چه دارند و ندارند را بفروشند و راهی شهرهای بزرگ و از جمله تهران شوند. و این دقیقا آغاز یک فاجعه است؛ تهران برای حضور این افراد هیچ تدارکی ندیده است، و این مهاجر که حتی نمی‌تواند سرپناهی در حاشیه شهر دست و پا کند، به پشت بام‌هایی پناه می‌برد که اکنون با ورود آژانس‌های املاک، قیمت آن‌ها هم هر روز بالاتر می‌رود؛ این است ماجرای تجارت پشت بام‌خوابی!

    مجید ابهری، رفتارشناس اجتماعی حرف‎هایی در این مورد دارد:«مخاطب اصلی بام‌خوابی، کارگران شهرستانی هستند، اگر بخواهم تمرکزم را روی مسئله بام‌خوابی بگذارم باید بگویم، بام‌خوابی معمولا در مناطقی رخ می‌دهد که مجتمع‌های ساختمانی انبوه در آن نقاط به‌طور گسترده در دست ایجاد و تاسیس هستند و نیاز به کارگران نیمه‌ ماهر و ساده برای پیشبرد ساختمان سازی‌شان دارند.»

    ابهری درباره تعدد این بام‌خواب‌ها در مناطق مختلف تهران می‎گوید:«در حال حاضر در منطقه 22 شهرداری تهران، شهرک‌های اطراف آن و اطراف دریاچه خلیج فارس و مناطق پیرامونی شهرک هشتگرد، کارگران بام‎خوابی را تجربه می‌کنند، مسئله‌ای که نقطه آغاز کانکس و حاشیه‌نشینی است.»

    به نظر ابهری کارگرانی که به‌صورت مشارکتی توانایی پرداخت اجاره‌بها ندارند و دوری از محل کار آن‌ها را مجبور به انتخاب مراکزی نزدیک به محل کارشان می‌کند، معمولا مجبوربه خوابیدن در برج‌ها و مجموعه‌های آپارتمانی و برج‌های نیمه تمام می‌شوند.

    بعضی از کارکنان این برج‌ها نیز از این محل درآمد حداکثر استفاده را می‌برند و با فراهم کردن رخت خواب‌های مستعمل و کارتن یخچال که تقریباهم اندازه قد یک انسان است، شبانه از 10 هزار تومان تا 25 هزار تومان دریافت می‌کنند، البته این بخش ویژه برای کسانی است که درآمد بیشتری دارند:«در بخش عادی کرایه ها 2 تا 5 هزارتومان است. این بخش عادی فقط برای خوابیدن است و هیچ امکانات دیگری ندارد. به‌طور مثال در هنگام بارش باران، آن‌هایی که در بخش ویژه خوابیده‌اند می‌توانند به طبقات پایینی رفته و آن‌جا شب را صبح کنند اما در بخش عادی، افراد اجازه این کار را ندارند و در هر حال افراد باید بالافاصله بعد از طلوع آفتاب جای خواب ‌شان را ترک کنند و از ساختمان بیرون بروند.

    ابهری به پی‌آمدهای جسمانی چنین معضلی هم اشاره می‌کند:«بیماری‌های پوستی، سرماخوردگی مزمن، بیماری‌های ویروسی حاصل بام‌خوابی است. اگر این نحوه سکونت اپیدمی شود احتمالا مانند گورخوابی می‌تواند به معضلی تبدیل شود که حاشیه ‌نشینی را افزایش می‌دهد و به‌تبع آن آسیب‌های اجتماعی دیگری پدید می‌آورد.»

    ** هم اجاره و هم فروش پشت بام!
    آن چه گفته شد البته مربوط به اجاره پشت بام است که گاه به صورت شبانه است و گاه مدت‌دار. اما علی نوذرپور، عضو شورای شهر تهران، ضمن تأیید وجود چنین معضلی به ساخت اتاقک‌هایی در پشت بام هم اشاره می‌کند: «در برخی از مناطق ضعیف و کم برخوردار شهر تهران چنین موضوعی وجود دارد و مالکین قسمت پشت بام خود را به ‌صورت یک اتاق به افرادی که معمولاً جزو دهک‌های پایین جامعه محسوب می‌شوند، اجاره می‌دهند. این ساختمان‌ها سبک، موقت و ناایمن هستند. اجاره‌های‌شان هم بسته به نوع سازه و محدوده مسکونی متفاوت است و بیشتر در ساختمان‌های دو و سه طبقه قدیمی رخ می‌دهد.»

    نوذرپور به موردی جالب اشاره می‌کند:«در محله ‌های حاشیه‌ نشین شهر تهران (که شامل 40 محله است) پشت بام خانه‌ها اجاره داده شده و وجهی هم توسط اجاره‌کننده به مالک ساختمان پرداخت می‌شود یا این‌که به مستاجر اجازه داده می‌شود در پشت بام ساختمانی، مثلا اتاقکی درست کند؛ 10 تا 15 سال از آن بهره‌برداری کند و پس از آن به مالک واگذار کند.» نوذرپور البته برای اثبات حرف‌هایش به گزارش‌های روزانه مأموران و کارگران خدمات شهری در سطح منطقه اشاره می‌کند. که خود درگیر چنین مشکلی هستند و مشتری چنین بازاری.

    ** از کانکس ‌‌نشینی تا بدمسکنی
    طبق اعلام آمار وزیر راه و شهرسازی، ١٩‌میلیون نفر در ایران بدمسکن هستند. سه میلیون بدمسکنی که در وضعیت‌‌های غیر قابل تصور در حاشیه کلانشهرها زندگی می‌کنند.

    آن ‌چنان که علی چگنی، دبیرکل دفتر برنامه‌ریزی و اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی می گوید:«علی‌رغم آن‌که برخی شاخص ‌های مسکن روند رو به رشدی را نشان می‌دهد؛ اما حدود یک سوم جمعیت شهرنشین کشور با پدیده «بدمسکنی» مواجه هستند و در سرپناه‌های نامناسب در بافت‌ های فرسوده و حاشیه شهرها و سکونتگاه‌های غیررسمی زندگی می‌کنند. هم‌چنین بخشی از خانوارهای تحت‌ پوشش نهادهای حمایتی و اقشار کم‌درآمد نیز از نظر مسکن دچار مضیقه هستند.

    وقتی روستانشینان و حتی ساکنان شهرستان‌ها راهی شهرهای بزرگ و کلانشهری چون تهران شدند. متوجه شدند که توان پرداخت اجاره‌بها را به دلیل پایین بودن دستمزد و رکود اشتغال ندارند، پس به سوی حاشیه ‎های شهر روانه شدند. در این میان اما کانکس‎‌نشینی اتفاق به نسبت تازه‌‌‎ای است. هر چند کانکس‎‌نشینی نیز یکی از انواع حاشیه‎‌نشینی و سکونت ‌موقت است، اما بر اساس این تفکر که هر مکان دارای سقفی، خانه می‎‌شود برای جمعیت حاشیه ‌‌نشین پایتخت از امنیت و آسایش بیشتری به نسبت زاغه ‎‌نشینی برخوردار است. بنابراین کانکس‌‎ ها خانه‌ جمعیت حاشیه‌نشین مرفه‌‎تر ‌است که البته معضل‌ سکونت برای بی‌‌خانمان ‌‌ها مشکلات و آسیب‌‌های متعدد حاشیه‌‌نشینی را برای ساکنان کانکس ‌ها حل نمی‌‌کند. این مساله تبدیل به زخمی شده که به آسیب‌های مختلف اجتماعی دامن می‌زند.

    هر چند برخی مسئولان هم چنان در وضعیت انکار به سرمی‌برند و معتقدند چنین نوع سکونتی در تهران شایع نیست، اما هشدار مسعود رضایی، نایب ‌رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس نسبت به خطر شیوع کانکس‌نشینی در پایتخت نشان می‌‌دهد این آسیب را باید جدی گرفت.

    ** پشت بام‌ها،کانکس‌ها و آژانس‌های مسکن!
    مالکان آژانس‌های مسکن تهران می گویند این پدیده شیوه تازه‌ای از سکونت در تهران است. فروشندگان و نصابان کانکس نیز می‌گویند این پدیده بیشتر در حومه شهر متقاضی دارد. برخی مشاوران املاک تهران از وجود محدود این کانکس‌ها در مناطق میانی‌ شهر و ازجمله منطقه ٢٢ هم خبر می‌‌دهند.

    در حال حاضر در منطقه 22 شهرداری تهران، شهرک ‌های اطراف آن و اطراف دریاچه خلیج فارس و مناطق پیرامونی شهرک هشتگرد، کارگران بام‎خوابی را تجربه می‌کنند، مسئله‌ای که نقطه آغاز کانکس‌نشینی و حاشیه‌نشینی است

    رئیس اتحادیه مشاوران املاک ایران می‎گوید:«زندگی در فضاهای مشاع در کانکس‎ها قانونی نیست و خریداران تنها می‌‌توانند از این کانکس‌‌ها در زمین شخصی خودشان استفاده کنند.»

    حسام عقبایی تاکید می کند که کانکس ‌‌ها سند مالکیت ندارند و انجام معاملات در واحدهای صنفی مشاوران املاک برای خرید یا رهن و اجاره آن‌ها قانونی نیست. سازنده‌ها و فروشنده ‌‌ها اما می‌‌گویند، بیشتر کانکس‌‌های مسکونی دست دوم را به دهک‌‌های پایین جامعه با نرخ‌‌های نازل اجاره داده‌‌اند و معمولا برای اجاره این واحد‌ها از مبادی رسمی اقدام نمی‌‌کنند. البته مورد اجاره‌‌ای در چنین مواردی کمتر پیش می‌آید و همه به دنبال خرید این واحد‌های سیار هستند. به گفته یک فعال بازار مسکن:«این پدیده در برخی مناطق تهران به‌ صورت اجاره کانکس دیده می‌‌شود اما ایجاد کانکس در پشت‌ بام خانه‌‌ها و فضای مشاع غیرقانونی است. با این‌حال برخورد جدی با این موارد غیرقانونی در ساختار شهر انجام نمی‌شود و با پرداخت پول توسط مالکان به سادگی قابل حل است.»

    ** کانکس؛ قیمت خرید، اجاره بها!
    یکی از دفاتر فروش این کانکس‌‌ها می‌‌گوید: «قیمت کانکس‌ تعیین ‌شدنی نیست؛ چرا که به عوامل مختلفی بستگی دارد. او که در مواردی به دهک‌‌های درآمدی پایین جامعه برای سکونت کانکس فروخته می ‌گوید: کانکس‌‌های مسکونی گران‌‌تر از سایر انواع آن هستند. قیمت آن‌ها از متری ٢۰۰‌هزار تومان شروع شده و تا متری ٩5۰‌هزار تومان هم می‌رسد. با اعمال این نرخ، بسته به متراژ این واحدها، قیمت فروش آن‌ها گاهی تا 5۰میلیون‌ تومان هم پیش می‌‌رود».

    برچسب ها
    پورسعیدخلیلی
    رویداد ها در یک نگاه
    • ۰
    • ۰
    • هفته نامه
    • ۰
    • هفته نامه
    • هفته نامه
    • هفته نامه
    • هفته نامه
    • هفته نامه عصر ساختمان
    آخرین بروزرسانی ۲ ماه پیش
    آرشیو